Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve temiz gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve notalar sonradan açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş de ince tonları örter. Güç dilde düşük fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını belirgin verebilir mesela sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır üstelik ağır bir içim notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de aroma bastırılır ısı de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.